شرحی مختصر بر قضیه بلانکو

1- شرح قضیه بلانکو

در اغلب مباحث حقوق اداری به قضیه بلانکو اشاره می شود و از آن به عنوان رای سنگ بنای حقوق اداری در فرانسه یاد می شود ولی به شرح قضیه بلانکو نمی پردازند. لذا ما در این مقال در نظر داریم شرح قضیه را به طور خلاصه به اطلاع علاقمندان به مباحث حقوق اداری برسانیم:

در سال 1872 یعنی حدود 147 سال پیش دختر پنج و نیم سالۀ فردی بنام بلانکو در حال عبور از معبر عمومی بود. کارکنان اداره دخانیات در جلوی انبار دخانیات درحال هل دادن واگنی بودند. واگن واژگون شده و به دخترک برخورد کرده و روی ران وی افتاد. این امر موجب شد تا نهایتا پای دخترک قطع گردد.

بلانکو شکایتی علیه رئیس بخش ژیروند و آدلف زد …، هنری ایکس …،  پیر مونه و ژان آ از کارکنان اداره دخانیات در دادگاه مدنی بوردو طرح نمود. بلانکو تقصیر را مشترکا قابل انتساب به کارکنان مذکور و دولت دانست. وی عنوان نمود که دولت مسؤلیت مدنی کارکنان مذکور را به عنوان عوامل خود برعهده دارد. فلذا به استناد مواد 1382، 1383 و 1384 قانون مدنی فرانسه، مطالبۀ 40000 فرانک غرامت نمود.

طرف دعوی عنوان نمود که دادگاه مدنی صلاحیت رسیدگی ندارد. فلذا امر حل اختلاف به دیوان حل تعارضات ختم شد.

2- استدلال دیوان حل تعارضات

دیوان چنین استدلال کرد: خسارت ناشی از کارکنان دولت در خدمات عمومی نمی تواند به موجب اصولی که در قانون مدنی به منظور دعاوی اشخاص علیه اشخاص تاسیس شده اند، رسیدگی شود. این مسئولیت نه کامل و نه قطعی است. بلکه قواعد خاص خود را دارد که بسته به استلزامات خدمت [عمومی] و نیاز به ایجاد سازش مابین حقوق دولت و حقوق اشخاص خصوصی متفاوت است. بنابراین، براساس مواد قانونی مورد استناد، مقام اداری تنها مقام صالح برای رسیدگی است.

3- نتیجه قضیه بلانکو :

از این قضیه و رای صادره نتایجی حاص شد که عبارت بودند از:

  • حقوق عمومی قواعدی متفاوت و متمایز از حقوق خصوصی دارد.
  • مسئولیت دولت ناشی از کارکنان خود با توجه به نوع خدمات عمومی متفاوت است.
  • مقام صالح برای رسیدگی مقام اداری یا شورای دولتی است.

دیوان عدالت اداری در ایران کارکردی نظیر شورای دولتی فرانسه دارد که همان نظارت قضایی بر اعمال اداری دولت است. بررسیهای تطبیقی متعددی در این ارتباط صورت گرفته است. علاقمندان می توانند به آنها رجوع نمایند. از جمله:

4- منابع بیشتر

حقوق اداری تطبیقی تالیف دکتر مهدی هداوند

گروه وکلای تخصصی دیوان عدالت اداری و دادگاههای اختصاصی اداری، شهرداری، مالیاتی، بیمه، هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما با مدیریت اساتید برجسته حقوق اداری و با دارا بودن تخصص و تجربه منحصر به فرد در دعاوی اداری با بهره گیری از بهترین وکیل متخصص نسبت به دعوی شما می تواند به بهترین روش از مواضع شما در دیوان عدالت اداری و دادگاههای اختصاصی اداری دفاع نماید.

هرمز یزدانی زنوز

دیدگاهتان را بنویسید